Opis
Zamek Królewski w Budzie to pałac królów Węgier, długi kompleks w stylu barokowym na południowym krańcu Wzgórza Zamkowego, wysoko nad Dunajem w Budapeszcie. Mieszczą się w nim dziś dwa muzea i biblioteka narodowa, a sam zamek stanowi serce Dzielnicy Zamkowej, wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO razem z Budapesztem.
Węgierska Galeria Narodowa zajmuje większość skrzydeł i pokazuje sztukę węgierską od XI wieku, a w dawnej sali balowej także salę gotyckich ołtarzy. Należy do niej Krypta Palatynalna poniżej: jedyne wnętrze przedwojennego pałacu, które się zachowało.
Muzeum Historyczne Budapesztu w południowym skrzydle wprowadza w średniowieczny zamek: sklepioną żebrowo Salę Gotycką, dolny kościół kaplicy królewskiej i słynne gotyckie posągi z zamku w Budzie, odkryte w latach siedemdziesiątych. Czternastowieczny jedwabny gobelin nosi herby Andegawenów.
Biblioteka Narodowa im. Széchényiego przechowuje wśród rzadkich rękopisów 35 woluminów Korwinów, ocalałych ksiąg z biblioteki króla Macieja.
Na zewnątrz dziedzińce i tarasy tworzą park rzeźb. Fontanna Macieja pokazuje króla polującego z psami, z martwym jeleniem u stóp: to chyba najczęściej fotografowany zakątek pałacu. Na tarasie od strony Dunaju rozpościera skrzydła Turul, mityczny ptak Madziarów, na pomniku z 1905 roku.
W pobliżu stoją konny posąg księcia Eugeniusza Sabaudzkiego, fontanna z dwojgiem dzieci zmagających się z rybą i cztery lwy strzegące bramy Dziedzińca Lwów. Odbudowane średniowieczne mury z okrągłą Wielką Rondellą schodzą po zboczu ku rzece.
Pierwszą królewską rezydencję zbudował tu w XIII wieku Bela IV. Zygmunt Luksemburski, także cesarz rzymski, przekształcił ją w prawdopodobnie największy gotycki pałac późnego średniowiecza. Maciej Korwin, po ślubie z Beatrycze Neapolitańską w 1476 roku, sprowadził włoskich artystów i uczynił z Budy pierwszy ośrodek renesansu na północ od Alp.
Koniec nadszedł w 1686 roku, gdy sprzymierzone armie chrześcijańskie oblegały miasto. Turcy trzymali w pałacu proch strzelniczy; jeden strzał armatni, jak głosi opowieść, oddany przez mnicha zwanego Ognistym Gabrielem, trafił w Wieżę Stefana. Wybuch miał zabić 1500 żołnierzy i wzbudzić falę na Dunaju.
W 1715 roku ruiny zrównano z ziemią i zasypano, a na nich wyrósł barokowy pałac, zaczęty w 1749 roku za Marii Teresy. Miklós Ybl i Alajos Hauszmann później go rozbudowali, a oblężenie z lat 1944–1945 zostawiło po nim ruiny. Powojenne wykopaliska, jedne z największych, jakie kiedykolwiek prowadzono na europejskim zamku, przywróciły światu średniowieczny pałac.
Koniecznie zobacz
• Fontannę Macieja.
• Salę Gotycką i dolny kościół kaplicy królewskiej.
• Gotyckie posągi z zamku w Budzie.
• Turula i taras nad Dunajem.
• Węgierską Galerię Narodową.
Czy wiesz, że…?
• Wykopaliska przy murach wydobyły na światło dzienne średniowieczne dziecięce zabawki i ząb z pantery króla Macieja.
• Jelenia z Fontanny Macieja wymodelowano na prawdziwym, zabitym przez kłusowników w lesie należącym do rzeźbiarza, Alajosa Stróbla.
• Posąg księcia Eugeniusza kupiono w 1900 roku jako zastępczy, do czasu aż będzie gotowy posąg Franciszka Józefa. Nigdy nie był.
Węgierska Galeria Narodowa zajmuje większość skrzydeł i pokazuje sztukę węgierską od XI wieku, a w dawnej sali balowej także salę gotyckich ołtarzy. Należy do niej Krypta Palatynalna poniżej: jedyne wnętrze przedwojennego pałacu, które się zachowało.
Muzeum Historyczne Budapesztu w południowym skrzydle wprowadza w średniowieczny zamek: sklepioną żebrowo Salę Gotycką, dolny kościół kaplicy królewskiej i słynne gotyckie posągi z zamku w Budzie, odkryte w latach siedemdziesiątych. Czternastowieczny jedwabny gobelin nosi herby Andegawenów.
Biblioteka Narodowa im. Széchényiego przechowuje wśród rzadkich rękopisów 35 woluminów Korwinów, ocalałych ksiąg z biblioteki króla Macieja.
Na zewnątrz dziedzińce i tarasy tworzą park rzeźb. Fontanna Macieja pokazuje króla polującego z psami, z martwym jeleniem u stóp: to chyba najczęściej fotografowany zakątek pałacu. Na tarasie od strony Dunaju rozpościera skrzydła Turul, mityczny ptak Madziarów, na pomniku z 1905 roku.
W pobliżu stoją konny posąg księcia Eugeniusza Sabaudzkiego, fontanna z dwojgiem dzieci zmagających się z rybą i cztery lwy strzegące bramy Dziedzińca Lwów. Odbudowane średniowieczne mury z okrągłą Wielką Rondellą schodzą po zboczu ku rzece.
Pierwszą królewską rezydencję zbudował tu w XIII wieku Bela IV. Zygmunt Luksemburski, także cesarz rzymski, przekształcił ją w prawdopodobnie największy gotycki pałac późnego średniowiecza. Maciej Korwin, po ślubie z Beatrycze Neapolitańską w 1476 roku, sprowadził włoskich artystów i uczynił z Budy pierwszy ośrodek renesansu na północ od Alp.
Koniec nadszedł w 1686 roku, gdy sprzymierzone armie chrześcijańskie oblegały miasto. Turcy trzymali w pałacu proch strzelniczy; jeden strzał armatni, jak głosi opowieść, oddany przez mnicha zwanego Ognistym Gabrielem, trafił w Wieżę Stefana. Wybuch miał zabić 1500 żołnierzy i wzbudzić falę na Dunaju.
W 1715 roku ruiny zrównano z ziemią i zasypano, a na nich wyrósł barokowy pałac, zaczęty w 1749 roku za Marii Teresy. Miklós Ybl i Alajos Hauszmann później go rozbudowali, a oblężenie z lat 1944–1945 zostawiło po nim ruiny. Powojenne wykopaliska, jedne z największych, jakie kiedykolwiek prowadzono na europejskim zamku, przywróciły światu średniowieczny pałac.
Koniecznie zobacz
• Fontannę Macieja.
• Salę Gotycką i dolny kościół kaplicy królewskiej.
• Gotyckie posągi z zamku w Budzie.
• Turula i taras nad Dunajem.
• Węgierską Galerię Narodową.
Czy wiesz, że…?
• Wykopaliska przy murach wydobyły na światło dzienne średniowieczne dziecięce zabawki i ząb z pantery króla Macieja.
• Jelenia z Fontanny Macieja wymodelowano na prawdziwym, zabitym przez kłusowników w lesie należącym do rzeźbiarza, Alajosa Stróbla.
• Posąg księcia Eugeniusza kupiono w 1900 roku jako zastępczy, do czasu aż będzie gotowy posąg Franciszka Józefa. Nigdy nie był.