Opis
Most Łańcuchowy (Széchenyi Lánchíd) to most wiszący łączący Budę z Pesztem nad Dunajem w Budapeszcie. Był pierwszym stałym mostem na tej rzece na Węgrzech: dwa kamienne pylony, żelazne łańcuchy w łagodnych łukach i po dwa lwy na każdym końcu.
Najpiękniej wygląda sam most. Nocą światła rysują linię łańcuchów i obu pylonów, a w tle wznosi się na wzgórzu Zamek Królewski w Budzie. Jego ozdoby są z żeliwa.
Cztery kamienne lwy dłuta Jánosa Marschalkó strzegą końców mostu od 1852 roku. Ich projekt przypomina brązowe lwy z londyńskiego Trafalgar Square. Znana legenda głosi, że nie mają języków; mają, ale z dołu ich nie widać.
Wzdłuż boków biegnie napis ku czci Clarka Ádáma, budowniczego, w węgierskiej kolejności imienia i nazwiska. Po stronie Pesztu tablica przypomina, że ten most i most w Marlow nad Tamizą to jedyne dwa zachowane mosty zaprojektowane przez Williama Tierneya Clarka.
Na końcu od strony Budy plac Adama Clarka kryje Kamień Zero Kilometrów, punkt, od którego mierzy się odległości od Budapesztu, i dolną stację kolejki linowej wjeżdżającej na Zamek Królewski. Od strony Pesztu stoją Pałac Gresham i Węgierska Akademia Nauk.
Most zbudowali dwaj Clarkowie i nie byli spokrewnieni. Angielski inżynier William Tierney Clark zaprojektował go w 1839 roku jako większą wersję własnego mostu w Marlow; szkocki inżynier Adam Clark nadzorował prace na miejscu. Części wykonano w sekcjach i przewieziono z Wielkiej Brytanii.
Inicjatywa wyszła od hrabiego Istvána Széchenyiego, którego imię nosi most, choć wszyscy mówią o nim Most Łańcuchowy. Dużą część pieniędzy dał grecki kupiec Georgios Sinas, którego nazwisko widnieje na cokole południowo-zachodniego filaru od strony Budy.
Otwarto go w 1849 roku, tuż po rewolucji 1848 roku, z centralnym przęsłem o rozpiętości 202 metrów, jednym z największych na świecie w tamtych czasach. Uważano go za cud nowoczesnej inżynierii.
W październiku 1918 roku, podczas Rewolucji Astrów, był sceną bitwy o Most Łańcuchowy, gdy policja zabiła kilku demonstrantów. 18 stycznia 1945 roku wycofujący się Niemcy wysadzili go w powietrze, zostawiając tylko pylony. Ponownie otwarto go w 1949 roku, sto lat po pierwszym razie.
Most wystąpił w wielu filmach, a w 2001 roku węgierski pilot kaskader Péter Besenyei przeleciał pod nim do góry nogami, manewr, który dziś jest standardem w zawodach Red Bull Air Race.
Koniecznie zobacz
• Kamienne lwy.
• Most nocą.
• Napis ku czci Clarka Ádáma.
• Plac Adama Clarka i kolejkę linową.
Czy wiesz, że…?
• Most Łańcuchowy znajduje się na monecie 200 forintów od 2012 roku.
• Obecną nazwę, Széchenyi, otrzymał dopiero w 1898 roku.
Najpiękniej wygląda sam most. Nocą światła rysują linię łańcuchów i obu pylonów, a w tle wznosi się na wzgórzu Zamek Królewski w Budzie. Jego ozdoby są z żeliwa.
Cztery kamienne lwy dłuta Jánosa Marschalkó strzegą końców mostu od 1852 roku. Ich projekt przypomina brązowe lwy z londyńskiego Trafalgar Square. Znana legenda głosi, że nie mają języków; mają, ale z dołu ich nie widać.
Wzdłuż boków biegnie napis ku czci Clarka Ádáma, budowniczego, w węgierskiej kolejności imienia i nazwiska. Po stronie Pesztu tablica przypomina, że ten most i most w Marlow nad Tamizą to jedyne dwa zachowane mosty zaprojektowane przez Williama Tierneya Clarka.
Na końcu od strony Budy plac Adama Clarka kryje Kamień Zero Kilometrów, punkt, od którego mierzy się odległości od Budapesztu, i dolną stację kolejki linowej wjeżdżającej na Zamek Królewski. Od strony Pesztu stoją Pałac Gresham i Węgierska Akademia Nauk.
Most zbudowali dwaj Clarkowie i nie byli spokrewnieni. Angielski inżynier William Tierney Clark zaprojektował go w 1839 roku jako większą wersję własnego mostu w Marlow; szkocki inżynier Adam Clark nadzorował prace na miejscu. Części wykonano w sekcjach i przewieziono z Wielkiej Brytanii.
Inicjatywa wyszła od hrabiego Istvána Széchenyiego, którego imię nosi most, choć wszyscy mówią o nim Most Łańcuchowy. Dużą część pieniędzy dał grecki kupiec Georgios Sinas, którego nazwisko widnieje na cokole południowo-zachodniego filaru od strony Budy.
Otwarto go w 1849 roku, tuż po rewolucji 1848 roku, z centralnym przęsłem o rozpiętości 202 metrów, jednym z największych na świecie w tamtych czasach. Uważano go za cud nowoczesnej inżynierii.
W październiku 1918 roku, podczas Rewolucji Astrów, był sceną bitwy o Most Łańcuchowy, gdy policja zabiła kilku demonstrantów. 18 stycznia 1945 roku wycofujący się Niemcy wysadzili go w powietrze, zostawiając tylko pylony. Ponownie otwarto go w 1949 roku, sto lat po pierwszym razie.
Most wystąpił w wielu filmach, a w 2001 roku węgierski pilot kaskader Péter Besenyei przeleciał pod nim do góry nogami, manewr, który dziś jest standardem w zawodach Red Bull Air Race.
Koniecznie zobacz
• Kamienne lwy.
• Most nocą.
• Napis ku czci Clarka Ádáma.
• Plac Adama Clarka i kolejkę linową.
Czy wiesz, że…?
• Most Łańcuchowy znajduje się na monecie 200 forintów od 2012 roku.
• Obecną nazwę, Széchenyi, otrzymał dopiero w 1898 roku.